Kiedy zaczęło się zdalne nauczanie w roku szkolnym 2020/21?
W Polsce nauka zdalna w roku szkolnym 2020/21 nie rozpoczęła się jednocześnie dla wszystkich uczniów. Klasy IV, VIII szkół podstawowych i szkoły ponadpodstawowe przeszły na nauczanie zdalne w całym kraju 24 października 2020 r. Uczniowie klas I, III pozostali w szkołach dłużej, a zajęcia na odległość rozpoczęli 9 listopada 2020 r.
Różnica między tymi datami jest istotna. Podanie wyłącznie 24 października może sugerować, że od tego dnia zdalnie uczyły się wszystkie dzieci, tymczasem ograniczenia wprowadzano stopniowo i zależnie od wieku uczniów oraz sytuacji epidemicznej. Przedszkola nie zostały objęte tym samym ogólnokrajowym przejściem na naukę zdalną co starsze klasy.
Warto też odróżnić datę ogłoszenia decyzji od dnia, w którym zaczęła ona obowiązywać. Nowe zasady zapowiedziano 23 października, natomiast weszły w życie następnego dnia. Początkowo miały obowiązywać do 8 listopada, jednak później ograniczenia przedłużano.
Jak wyglądał początek roku szkolnego?
Rok szkolny 2020/21 rozpoczął się 1 września w trybie stacjonarnym. Uczniowie wrócili do budynków szkolnych, a placówki organizowały naukę z uwzględnieniem zasad sanitarnych. Nauczanie zdalne nie było więc rozwiązaniem wprowadzonym od pierwszego dnia roku szkolnego. Powróciło dopiero wtedy, gdy pogarszająca się sytuacja epidemiczna skłoniła do ograniczania bezpośrednich kontaktów.
Pierwsze zmiany w organizacji pracy szkół w nowym roku szkolnym dotyczyły regionów o większej liczbie zakażeń. Od 19 października 2020 r. ograniczenia objęły uczniów szkół ponadpodstawowych w powiatach oznaczonych jako strefy żółte i czerwone. Zależnie od sytuacji w danym miejscu nauka mogła odbywać się stacjonarnie, zdalnie lub w trybie hybrydowym, łączącym oba sposoby prowadzenia zajęć.
Był to etap poprzedzający ogólnokrajowe rozszerzenie ograniczeń. Wraz ze wzrostem zakażeń decyzje zaczęły obejmować kolejne grupy uczniów. Celem było zmniejszenie liczby kontaktów w szkołach i zahamowanie rozprzestrzeniania się COVID-19. Zmiany nie następowały jednak w jednym momencie dla wszystkich poziomów edukacji.
Kogo objęła nauka zdalna od 24 października?
Od 24 października naukę na odległość rozpoczęli uczniowie klas IV, VIII szkół podstawowych oraz wszyscy uczniowie szkół ponadpodstawowych w kraju. Zdalnie pracowały również placówki kształcenia ustawicznego i centra kształcenia zawodowego. Była to pierwsza ogólnokrajowa zmiana trybu nauki w roku szkolnym 2020/21, ale nie obejmowała jeszcze młodszych uczniów szkół podstawowych.
Ważne jest zatem precyzyjne określenie zakresu tej decyzji: 24 października to data rozpoczęcia nauki zdalnej dla starszych klas podstawówek i szkół ponadpodstawowych, a nie dla wszystkich dzieci. Klasy I, III nadal uczyły się stacjonarnie. W podobnym trybie pozostały przedszkolaki, których nie objęło to samo ogólnokrajowe przejście.
Początkowo nowe zasady określono jako czasowe, od 24 października do 8 listopada. W praktyce ograniczenia przedłużano, ponieważ sytuacja epidemiczna nadal wymagała zmniejszenia liczby bezpośrednich kontaktów. W komunikatach podkreślano, że nauczanie zdalne ma obowiązywać do czasu zahamowania wzrostu zakażeń. Pierwsza zapowiedziana data końcowa nie oznaczała więc automatycznego powrotu wszystkich uczniów do szkół.
Od kiedy zdalnie uczyły się klasy I, III?
Uczniowie klas I, III szkół podstawowych rozpoczęli naukę zdalną 9 listopada 2020 r. Do tego dnia młodsze dzieci uczyły się w szkołach, podczas gdy starsi uczniowie realizowali zajęcia na odległość. Takie różnicowanie trybu pracy wynikało z decyzji o stopniowym obejmowaniu ograniczeniami kolejnych grup wiekowych.
Dane pokazują, że w listopadzie 2020 r. udział uczniów klas I, III uczestniczących w zorganizowanych zajęciach na terenie szkoły wyniósł 3,38%. Wskaźnik ten obrazuje, jak niewielka część uczniów korzystała wówczas z takiej formy zajęć. Nie zmienia to faktu, że ogólnokrajowe przejście klas I, III na naukę zdalną nastąpiło później niż w przypadku starszych uczniów.
Warto rozróżnić nauczanie zdalne od hybrydowego. Nauka zdalna oznacza realizowanie zajęć poza szkołą z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Tryb hybrydowy łączy natomiast naukę stacjonarną z zajęciami prowadzonymi zdalnie. W 2020 r. rozwiązania organizacyjne mogły różnić się w zależności od regionu i etapu epidemii.
Jak przebiegała nauka na odległość i kiedy uczniowie wrócili?
Nauczanie zdalne polegało na prowadzeniu zajęć poza budynkiem szkoły. W praktyce obejmowało lekcje online, udostępnianie materiałów elektronicznych oraz kontakt nauczycieli z uczniami przez internet. Szkoły musiały organizować pracę tak, aby przekazywać treści, zadania i informacje mimo braku codziennych spotkań w klasie.
Przejście na taki tryb oznaczało większe wykorzystanie narzędzi cyfrowych w codziennej pracy edukacyjnej, takich jak programbell.edu.pl. Zmienił się sposób prowadzenia lekcji i komunikacji, a obowiązki związane z nauką częściej realizowano w domu. Jednocześnie nauka zdalna nie była tym samym co samo przesyłanie zadań: obejmowała organizację zajęć i kontakt nauczyciela z uczniami na odległość.
Powrót do szkół również nie nastąpił dla wszystkich w tym samym czasie. 18 stycznia 2021 r. klasy I, III wróciły do nauki stacjonarnej. Starsi uczniowie pozostawali w nauce zdalnej dłużej, a zmiany organizacyjne w kolejnych miesiącach wprowadzano stopniowo. W styczniu 2021 r. udział uczniów uczestniczących w zorganizowanych zajęciach na terenie szkoły wynosił 0,97% w klasach IV, VIII oraz 0,90% w szkołach ponadpodstawowych.
Najkrócej można więc podsumować kalendarz tak: rok szkolny rozpoczął się stacjonarnie 1 września, ograniczenia dla szkół ponadpodstawowych w strefach żółtych i czerwonych zaczęły obowiązywać 19 października, a 24 października nauka zdalna objęła starsze klasy podstawówek i szkoły ponadpodstawowe w całym kraju. Klasy I, III dołączyły do nich 9 listopada. Odpowiedź na pytanie, kiedy zaczęło się zdalne nauczanie w 2020/21, zależy więc od tego, o którą grupę uczniów chodzi.
Wykorzystane materiały
- https://www.gov.pl/web/nauka/podsumowanie-roku-szkolnego-20202021
- https://www.gov.pl/web/edukacja/zdalna-nauka-i-sytuacja-dotyczaca-funkcjonowania-szkol-oraz-placowek---konferencja-prasowa-ministra-edukacji-i-nauki
- https://www.gov.pl/attachment/6d98100b-ff3d-41f6-9023-6da2cd352d3e
- https://www.gov.pl/web/nauka/bezpieczna-edukacja